Frido

De naam FRIDO komt van: Friese Doven. De officiële naam is: Stichting Sociaal Cultureel Centrum van Doven in Friesland, FRIDO is een overkoepelende organisatie van alle dovenverenigingen en clubs in deze provincie. De stichting is opgericht op 17 april 1980.

Bestuur FRIDO

Op de foto van links naar rechts: Maya Soekhram, Steven Spannenburg, Annechien Dijkstra en Rennie Torensma.

 

Bekijk het laatste nieuws over FRIDO op Facebook 

Frido Algemeen

Dove mensen wonen in Friesland erg verspreid. Ze hebben daarnaast vaak moeite om mee te doen in de horende maatschappij. Vooral de communicatie is vaak lastig.

 

Frido biedt doven een ontmoetingsplaats, waar ze gezellig samen kunnen bijkletsen en ervaringen uitwisselen. Hier zijn er geen problemen met de communicatie en voelen mensen zich echt thuis. Natuurlijk zijn wij er niet alleen voor doven. Iedereen die mee wil doen is van harte welkom!

 

Ongeveer vier of vijf keer per jaar worden er sociaal-culturele activiteiten georganiseerd zoals een bowlingavond, wandel- en fietstocht en leuke workshops.

Doelstelling FRIDO

Bij de oprichting van FRIDO ging het vooral om het organiseren van sociaal-culturele activiteiten. In de loop van de jaren is FRIDO zich echter ook steeds meer gaan inzetten voor de emancipatie en integratie van doven in de samenleving. Voorlichting, belangenbehartiging en informatieverstrekking hebben een belangrijke plaats gekregen. Om al deze taken goed te kunnen uitvoeren is in 2002 de Stichting Fries Centrum voor Doven en Slechthorenden opgericht, nu Stichting Hoor Friesland genaamd. Hoor Friesland is een samenwerkingsverband tussen FRIDO en de Nederlandse Vereniging voor Slechthorenden NVVS, afdeling Friesland.

Bekijk het laatste nieuws over FRIDO op Facebook.

Geschiedenis Friese Doven-gemeenschap

Auteur: Henk Betten, voormalig voorzitter van FRIDO

Tegel van FDV, geschonken door Pieter HofmeesterVanaf 1931, het oprichtingsjaar van de Friesche Dovenvereniging, afgekort: FDV, loopt de lijn door tot op heden. Van de vroegste historie van deze FDV is er de papieren bewijzen niets te vinden. De vraag is nu of FDV wel echt in 1931 is opgericht? Ja, gelukkig wel! In het Nederlandse Dovenorgaan van juni 1951 staat er een lang verslag over het feest ter gelegenheid van het twintigjarig bestaan van de FDV; er waren tweehonderd dove mensen en enkele horende mensen in café Tivoli aan de Huizumerlaan te Leeuwarden aanwezig. Met twee touringcars kwamen zestig leden van de Amsterdamse Dovenvereniging ‘Guyot’ Leeuwarden binnen! Met de aanwezigheid van de Friese vlag mocht dhr. Pieter Hofmeester uit Sneek als voorzitter van de FDV de feestelijke bijeenkomst openen. De leden van ‘Guyot’ gaven een toneeluitvoering.

 

In Leeuwarden is in 1934 een school voor slechthorende leerlingen opgericht, de eerste in Friesland, door een bestuur (gefundeerd door Dr. Eecen (kno-arts) en mw. Stoop-Seeuwen). Een veertiental leerlingen werd in een lokaaltje voor slechthorende leerlingen ondergebracht en zodoende verbonden aan een school aan de Tjerk Hiddesstraat te Leeuwarden. Dhr. Gerrit Visser uit Burgum gaf les aan onder meer Metske Stienstra en mw. Jit de Bruin. Mw. Gé de Graaf wist van dhr. Stienstra, de vader van Metske, dat zij zich daar als dove niet thuis voelde.

 

In de digitale Leeuwarder Courant  (www.archiefleeuwardercourant.nl)  is in een krantenbericht van 20 november 1939 te lezen dat het vertrek van de heer Visser en het gebrek aan nieuwe leerlingen het einde van het bestaan van deze school betekenden. Men hoopte, volgens deze krant, op een doorstart in de komende tijd. De broer van deze leraar schreef mij eens een brief dat er problemen waren: treinstaking in de oorlog en slecht openbaar vervoer, waardoor de leerlingen buiten Leeuwarden niet kwamen opdagen. Het gevolg was dat dit schooltje midden in de oorlog is opgeheven.

 

In 1969 is een stichting in het leven geroepen met als doel een school voor slechthorende kinderen op te richten. In mei 1970 gingen de eerste kinderen naar ‘De Skelp’. Sinds 1978 staat de school – ook voor kinderen met spraak- en taalproblemen – aan de Wetterwille te Drachten.

 

In 1953 is de Nederlandse Christelijke Bond voor Doven, afdeling Leeuwar­den (afgekort: NCBD) opgericht. De oprichting vloeide voort uit de kerkdiensten uitgaande van het Doveninstituut te Groningen. Het je onder elkaar kunnen uiten als Christelijke dove is een belangrijk onderdeel van de dovencultuur.

 

Toen waren er ook twee sportclubs actief in onze provincie. De schaak- en voetbalclub ‘De Pompeblêden’ speelden mee met aardige resultaten in de competitie om het kampioenschap van Nederland, georganiseerd door de Koninklijke Nederlandse Doven Sport Bond (KNDSB). Rond 1960 waren beide clubs door de uittocht van dove jongeren helaas opgeheven. Geert Goïnga, een Fries van geboorte, was internationaal schaker, eerst lid van de Friese schaakclub, later van OLDI (Rotterdam) en vervolgens Martini (Groningen).

 

Doordat in Nederland de ontzuiling optrad, waardoor ook welzijnsstichtingen voor dove mensen opkwamen, staken enkele dove Friezen, leden van de FDV- en de NCBD-afdeling Leeuwarden, hun koppen bij elkaar. Bij Berend Dekker thuis werd in november 1979 een historische bijeenkomst belegd.  Dat FRIDO op 17 april 1980 haar levenslicht zag, was het resultaat van enkele gesprekken. De oprichtingsakte, waarin de nieuwe statuten, werd gepasseerd door notaris Wier­da te Leeu­warden. Deze statuten werden ondertekend door Reina de Boer-Tol, Alte Tiersma (helaas jong overleden), Jan van Kampen en Albert Bouma. Zij vormden het bestuur van FRIDO.

 

Waarom die statuten? FRIDO heeft immers een legitiem doel om de belangen van Friese doven te kunnen behartigen.  Anders gezegd: FRIDO had tot taak het welzijn van alle Friese doven van jong tot oud te bevorderen.

 

De bij FRIDO aangesloten verenigingen waren:

  • De Friesche Doven Vereniging;
  • De NCBD afdeling Leeuwarden;
  • De Interkerkelijke Commissie Dovenpastoraat Friesland;
  • De Vereniging Ouders van Dove kinderen;
  • De pas opgerichte Doven Vrouwenclub HECA .

 

De Werkgroep ‘Totale Communicatie voor Horenden met Doven’ werd op 20 augustus 1980 opgericht met als doel het organiseren van gebarencursussen.

 

Het dagelijks bestuur van FRIDO werkte in het begin kleinschalig. Ook geïnspireerd door het Internationaal Jaar van Gehandicapten 1981 kwam de Commissie Voorlichting in 1982 op. FRIDO gaf ook ruimte aan het vormingswerk, dat een plaatselijke commissie in Friesland had. Door het vormingswerk kon een aantal jaren veel worden gedaan aan Volwasseneneducatie voor doven.

 

Dhr. Alte Tiersma heeft zich in de beginjaren ingezet voor de dovengemeenschap, denk maar aan zijn ingezonden stukken in de Leeuwarder Courant. Deze stukken waren echt scherp van toon. Nu wist heel Friesland dat het ‘doof zijn’, dankzij vele andere ingezonden stukken over onder andere het woord ‘doofstom’, heel gewoon is.

 

Het zegt wat…

Dhr. Jaap Kremer was oud-cursist van de Werkgroep ‘Totale Communicatie’ en bleek een heel enthousiaste leerling te zijn geweest. Daar hij badmeester in het zwembad te Stiens was, werkte hij er in 1983 ook aan mee om de Friese Zwemvereniging van Doven en Slechthorenden op te richten. Er was ook een bowlingclub ‘Ûs Mem’, die meedeed aan de landelijke competitie om het kampioenschap van Nederland. De aanvraag voor subsidie bij de Provincie Fryslân werd eerst afgewezen, doch Jan van Kampen uit Drachten, CDA-politicus (en vader van Annemieke), gaf niet op en ging verder lobbyen bij het provinciale bestuur. Ik herinner me nog levendig hoe spannend het was in de Statenzaal van het Provinciehuis. We waren toen erg blij dat aan FRIDO in 1984 eindelijk een jaarlijkse structurele subsidie van 11.400 gulden werd toegewezen. Zonder subsidie zou het zeer zeker niet lukken om een welzijnsstichting zoals FRIDO in stand te houden.

 

In dat jaar begon FRIDO met een horende penningmeester, wat erg belangrijk was voor contacten met financiële instellingen. Dhr. Simon Schoon, directeur van de Rabobank te Wommels, had als algemeen adjunct en later als penningmeester met ons samengewerkt. Dankzij een goede tip van de Provincie Fryslân kon FRIDO haar boekhouding uitbesteden aan de ‘WAF’ (Welzijnsadministratie Friesland). Deze instelling had ook te maken met de buurt- en dorpshuizen, die hun boekhouding al jaren uitbesteedden. Het werkte perfect en tijdbesparend. Ik vergeet ook niet de enorme inbreng van dhr. Albert Bouma als penningmeester, later secretaris van FRIDO. Hierdoor verscheen in 1985 voor het eerst het doventijdschrift ‘FRIDO-info’.

 

Nieuwe commissies werden opgericht:

  • De Commissie Dovensport Friesland;
  • De Jongerencommissie ‘De Pompeblêden’;
  • De Werkgroep Dove Ouderen Friesland 50+ (WEDOF 50+).

 

FRIDO gaf ruimte voor een spreekuur van Maatschappelijk Werk voor Doven.

 

FRIDO kreeg eindelijk, na jaren zoeken, de beschikking over een eigen FRIDO-centrum, in maart 1986 in een burgerwoning aan de Kamgras in de Aldlân Oost. Al in 1981 werd de Huisvestingscommissie ingesteld. Haar taak was: het zoeken van wegen voor het vinden en financieren van eigen zaalruimte. De opening werd verricht door mw. Bruinsma, gedeputeerde van de Provincie Fryslân; haar taak hierbij was enkele duiven uit een mand los te laten, zodat deze de lucht in vlogen. Waarom een duif?  Ja, FRIDO is de Griekse naam voor het woord ‘duif’! De Doven Vrouwenclub HECA was hierdoor erg enthousiast en vervaardigde een fraai wandkleed. Al spoedig werd de ruimte te klein en ging men op zoek naar een grotere ruimte.

 

Leuk was dat het bestuur van FRIDO het aangedurfd heeft dhr. Hans Wiegel, destijds commissaris van de Koningin van de Provincie Fryslân, uit te nodigen voor het openen van het FRIDO-centrum aan de Stationsweg, op 1 september 1989.

 

In dat jaar bedroeg de totale provinciale subsidie 75.400 gulden; het was echt nodig voor onder meer de salariskosten van de beleidsmedewerker Jaap Kremer, die op 1 februari 1989 in dienst trad. Dat betekende in deze tijd ook een verzwaring van de verantwoordelijkheid voor het bestuur, dat hierdoor naar een juridische bescherming zocht. Mw. Mr. Sonja Van Mansvelt-Oranje werd gevraagd dit werk te doen en zij nam het aan! In deze tijd had FRIDO 26 vaste vrijwilligers in dienst.

 

Ik heb fijne herinneringen aan de voorlichtingsjaren en het werk voor het Dagelijks bestuur van FRIDO. In samenwerking met Albert Bouma, Simon Schoon, Jacob de Boer en zijn vader Jacob Sr. betekende het in onze vrije tijd pionierswerk, wat erg belangrijk is voor het fundament: het opzetten van het FRIDO-centrum. Verder had FRIDO toen contacten met de toenmalige Nederlandse Dovenraad, de Federatie van welzijnsstichtingen, de Regio Noord van welzijnsstichtingen en met de regionale pers in Friesland. FRIDO had, zoals eerder gezegd, een Commissie Voorlichting, waarin de volgende personen zitting hadden: Marja Bouma, Gé de Graaf, Trudy Visser en Henk Betten. Ze maakten eens een voorlichtingsfilm in en buiten het treinstation te Leeuwarden. Ze maakten een brochure voor horende mensen en ze gaven lezingen voor het lager onderwijs voor horende leerlingen in Friesland. Er is een training ‘Omgaan met Doven’, samen met de commissie ‘Totale Communicatie’ opgezet.

 

In 1994 volgde Berend Dekker mij op als voorzitter. Dove jongeren kwamen helaas maar niet opdagen. Jeugd betekent toekomst, ook voor de Friese Dovengemeenschap. In dat jaar kwam er een onderzoek naar woonbehoeften van oudere doven, uitgevoerd door De Stipe en een commissie TWEDOF.  Er kwam toen ruimte vrij voor oudere doven in de Wijlaarderhof en later in Greunshiem.

 

In 2002 zijn de Nederlandse Vereniging voor Slechthorenden, afdeling Friesland, (NVVS Friesland) en de Stichting Sociaal Cultureel Centrum van Doven in Friesland, kortweg Stichting FRIDO genoemd, een samenwerkingsverband aangegaan. Deze samenwerking met een gezamenlijke subsidie van de Provincie Fryslân is uniek in Nederland. In juli 2002 is er een koepelorganisatie boven beide organisaties opgericht: de Stichting Fries Centrum voor Doven en Slechthorenden, het FCDS. Het FCDS is een vrijwilligersorganisatie, maar beschikt over een professioneel bureau met drie deskundige medewerkers. Van 2002 tot 2012 heeft het FCDS zijn onderkomen gehad in het Zorgcentrum Greunshiem te Leeuwarden. In 2011 heeft het FCDS haar naam gewijzigd in ‘Hoor Friesland’. Hoor Friesland is in 2012 verhuisd naar een ruimte binnen het gebouw van het Audiologische Centrum aan de Verlengde Schrans.

Nieuws

lees meer

Agenda

iets voor u

Cursussen

ons aanbod

Nieuwsbrief

schrijft u in

Stel lettergrootte in
Contrast