Aandoeningen

Slechthorendheid treedt vaak op in combinatie met een andere hooraandoening, zoals:

Slechthorendheid kan ook onderdeel uitmaken van een syndroom, zoals:

  • Het syndroom van Usher: geleidelijk slechter zien en slechter horen;
  • Het syndroom van Pendred: stoornis in de schildklier;
  • Het syndroom van Alport: stoornis in de nieren;
  • Het syndroom van Waardenburg: te herkennen aan ongelijke kleur van de ogen en een witte haarlok.

 

Ook zijn er diverse oorafwijkingen die gepaard kunnen gaan met gehoorverlies, bijvoorbeeld bij oorschelpdysplasie- en aplasie (een sterk vervormde oorschelp), gehoorgangatresie (een onderontwikkelde en dus afgesloten gehoorgang) en microtie (een abnormaal kleine en vaak ook onderontwikkelde oorschelp, ook wel ‘frommeloortjes’ genoemd).

Slechthorendheid

Oorzaken van slechthorendheid

Slechthorendheid kan aangeboren zijn, maar ook tijdens of na de geboorte ontstaan. Ouderdom, erfelijkheid, gehoorschade of een oorontsteking: slechthorendheid heeft vaak, maar niet altijd, een aanwijsbare oorzaak.

Waarom hoor ik slecht?

Minder horen, het kan plotseling gebeuren maar ook geleidelijk gaan. Er bestaan verschillende oorzaken voor gehoorverlies:

  • Oorsmeer:

Het oor zit vol oorsmeer en dus wordt je gehoor geblokkeerd;

  • Gehoorschade:

Je hebt lange tijd blootgestaan aan te hard lawaai en je hebt daardoor gehoorschade opgelopen;

  • Medicijnen:

Je hebt hoorverlies vanwege de bijwerking van bepaalde medicijnen, bijvoorbeeld de malariapil;

  • Ouderdom:

Je gehoor is met de jaren achteruitgegaan: slechthorendheid is een veelvoorkomende ouderdomsklacht;

  • Ongezonde levensstijl:

Door een ongezonde levensstijl: (te veel) roken of het gebruik van verkeerde voeding, waardoor de bloedtoevoer naar het oor vermindert;

  • Erfelijk:

Slechthorendheid is erfelijk. Het is mogelijk dat iemand een erfelijke vorm van slechthorendheid heeft zonder dat een van de ouders slechthorend is:

  • Geleidingsprobleem:

Als het oor het geluid niet goed geleidt en/of de geluidszenuw het geluid niet goed opneemt, dan heb je mogelijk een geleidingsprobleem;

  • Waarnemingsprobleem:

Als de hersenen het geluid niet juist verwerken en je het geluid te zacht of in verdraaide vorm waarneemt, dan heb je mogelijk een waarnemingsprobleem.

Tinnitus

Wat is tinnitus?

Een ruis, een piep of gebrom. Een hoge toon of een lage toon. Een enkele keer een heel muziekstuk. Continu of afwisselend. Oorsuizen, ofwel tinnitus, betekent geluid horen dat er niet is.

Tinnitus kent allerlei vormen. De geluiden zijn er in werkelijkheid niet, maar je hoort ze wel. Dat voortdurende geluid in je hoofd kan er in een heel lichte vorm zijn, maar ook allesoverheersend.

Tinnitus kent vele oorzaken. Naar schatting hebben 1 miljoen mensen in Nederland een vorm van oorsuizen. Het aantal mensen met tinnitus neemt de laatste jaren toe.

Help, ik hoor herrie!

Tinnitus is een fantoomgeluid dat niet ‘van buiten’ komt. Lange tijd is gedacht dat tinnitus ontstond in de haarcellen van het gehoororgaan. Inmiddels denken onderzoekers dat het geluid in de hersenen ontstaat. Tinnitus kan sterk variëren in gradaties van indringendheid en luidheid.

Wanneer houdt dit op?

Tot op heden bestaat er geen behandeling die voor de grote groep mensen met tinnitus effectief is. De bestaande behandelopties hebben een medische, audiologische of psychologische basis. Bij specifieke oorzaken kan in uitzonderlijke situaties een behandeling leiden tot een flinke vermindering van de tinnitus. Echter, meestal is tinnitus niet te genezen.

Nooit meer stilte?

De klachten die uit tinnitus voortkomen, kun je (deels) zelf beïnvloeden. Spanning en vermoeidheid bijvoorbeeld kunnen de klachten verergeren. Ook het geven van veel aandacht aan de tinnitusgeluiden geeft een verergering. De kans is groot dat je dan in een vicieuze cirkel terechtkomt. Met bepaalde behandelmethoden kun je leren om deze cirkel te doorbreken, de tinnitus beter te verdragen en ermee te leren leven.

Leven met het verlies van stilte

Leven met tinnitus is leven met een verlies van stilte. Voor wie een lichte vorm van tinnitus heeft is dit wellicht makkelijker dan voor iemand die zich steeds bewust is van een luid en indringend geluid dat het dagelijks leven verstoort. Voor iedereen die tinnitus heeft is het dan ook erg belangrijk om inzicht te krijgen in zoveel mogelijk factoren die een rol kunnen spelen bij de last die je van je oorsuizen ondervindt.

Weet hoe het zit

De eerste stap naar gewenning en acceptatie is informatie zoeken over tinnitus. Iets wat je dit lezende al doet. Weten hoe het zit kan je helpen het oorsuizen te accepteren. Duidelijkheid over en begrip krijgen voor je hoorprobleem kan je helpen om zo goed mogelijk met het oorsuizen om te gaan. Hiervoor kun je ook literatuur over tinnitus raadplegen.

Oh, doe jij dat zo?

Een tweede stap is na te gaan wat de ervaringen van anderen zijn met tinnitus. Leer op het NVVS-forum over tinnitus hoe anderen het doen en kijk wat voor jou handig of behulpzaam kan zijn. Je kunt ook een bijeenkomst over tinnitus bezoeken waar je uitgebreid informatie krijgt en vragen kunt stellen over de gevolgen van tinnitus en hoe je ermee kunt omgaan.

Zoek hulp en advies

Na de diagnose en het advies van de kno-arts, staan diverse instanties voor je klaar om je te begeleiden en van advies te voorzien over het omgaan met je tinnitus. Trainingen om te leren omgaan met tinnitus kunnen behulpzaam zijn, net als tinnitustherapie. Uit onderzoek blijkt dat een geïntegreerde aanpak van counseling en geluidsverrijking het beste zou werken. Psychologische hulp kan uitkomst bieden, vooral als je er zelf niet (meer) uitkomt. Ontspanningstrainingen maken dikwijls onderdeel uit van de training.

Denk positief

De last die je van tinnitus ervaart wordt niet enkel bepaald door de vormen en gradaties. Ook de manier waarop je met tinnitus omgaat is daarop van invloed. Hoe drukker je je maakt en hoe groter de frustratie wordt, hoe erger de klachten worden. Heb je een positieve blik op zaken, dan heeft dit zijn weerslag op de last die je van tinnitus ervaart. Dat is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan.

De ervaring leert dat tinnitus, net als andere lichamelijke klachten, wordt beleefd vanuit een voortdurende wisselwerking van lichaam en geest. Heb je problemen op andere levensterreinen? Dan is de kans groot dat je tinnitus verergert. Onverwerkte problemen, stress, problemen op je werk, in je relatie of gezin: het is allemaal van invloed en kan de negatieve beleving van tinnitus versterken.

Zoek afleiding en ontspanning

Het zoeken van afleiding en ontspanning kan helpen om de tinnitus draaglijker te maken. Spanning en stress veroorzaken extra druk in het binnenoor, waardoor de tinnitusklachten verergeren. Probeer je dus niet al te druk te maken, zoek afleiding en probeer je te ontspannen. Diverse ontspanningstechnieken kunnen je hierbij helpen.

Hyperacusis

Wat is hyperacusis

Stilte is een relatief begrip. Want wat de een als stil ervaart, is voor de ander geluid of pijn. Hyperacusis (Grieks voor: ik hoor te veel) is overgevoeligheid voor geluid. Mensen die overgevoelig zijn voor geluid kunnen het dagelijks geluid als zeer hinderlijk ervaren. Stemmen klinken schel of indringend. Het getik van lepeltjes op het koffieschoteltje klinkt pijnlijk en storend. Het geklik van hakken op een harde vloer bezorgt hen hoofdpijn. Kortom: wie deze gehooraandoening heeft kan normaal omgevingsgeluid niet of nauwelijks verdragen.

Als gewone geluiden pijn doen aan je oren

Kun je het roeren van een lepeltje in je koffiekopje niet verdragen? Doet het uitruimen van de vaatwasmachine pijn aan je oren? Vind je het geluid van fluitende vogels pijnlijk? Dan ben je mogelijk overgevoelig voor geluid.

Ik hoor te veel

Zoals gezegd is hyperacusis Grieks voor: ik hoor te veel. Mensen die dit hebben (naar schatting 3 procent van de Nederlandse bevolking) ervaren gewone geluiden als hinderlijk, irritant of zelfs pijnlijk. Wie overgevoelig is voor geluid kan het vele geluid niet onbewust filteren. Dat betekent dat diegene de hele dag wordt overladen met onaangenaam en helaas onvermijdelijk geluid. De ernst en mate van hyperacusis verschillen per persoon. Hyperacusis komt voor bij alle leeftijden, is meestal chronisch en gaat vaak gepaard met tinnitus (oorsuizen) en hoorverlies.

Lage tolerantiegrens

Ieder mens heeft een geluidstolerantiegrens: geluid boven deze tolerantiegrens is pijnlijk. Bij mensen met hyperacusis is de bovengrens gezakt. Hierdoor kunnen ‘normale’ geluiden onverdraaglijk zijn. De volumeknop staat voor iemand met hyperacusis in de omringende wereld permanent op een te hoge stand.

Wat is er aan de hand?

De oren van mensen met hyperacusis hebben een beperking in hun zogenaamd ‘dynamisch bereik’. Het dynamisch bereik is het vermogen van onze oren om zich snel aan te passen aan wisselende geluidssterkten. Snelle veranderingen in geluid kunnen door mensen die overgevoelig zijn voor geluid moeilijk worden verwerkt, waardoor de geluiden niet worden gedempt en te luid of te scherp binnenkomen.

Zoek erkenning!

Als je begrip krijgt voor hyperacusis, op je werk en in je dagelijkse omgeving, dan kun je het integreren in je leven en er meer ontspannen mee omgaan. Omdat over de oorzaken van hyperacusis nog weinig bekend is, gaat het er voorlopig vooral om dat je leert te leven met deze aandoening en er erkenning voor krijgt. Want dat laatste is nog lang niet altijd het geval. Sommige (bedrijfs)artsen zeggen: ‘Aanstellerij, ga maar weer aan het werk’. Tip: bied je vrienden, collega’s en familie, maar ook overheden en instanties als Wmo en UWV de juiste informatie over hyperacusis. Verwijs ze bijvoorbeeld naar deze website, zodat mensen zich kunnen informeren over hyperacusis. Dit brengt een bewustwordingsproces op gang, en dat is essentieel. Want hoe meer kennis er is, hoe groter het begrip. En dat heb je hard nodig.

Zoek de juiste behandeling

Onze huidige herriemaatschappij betekent voor mensen met hyperacusis een regelrechte bedreiging. Met hyperacusis leren omgaan is dan ook bittere noodzaak, maar tegelijkertijd ook een hele kunst. Bekijk daarom welke therapieën of behandelingen jou mogelijk verder kunnen helpen.

Leren accepteren

Leren omgaan met hyperacusis begint met acceptatie. Dit proces kun je pas ingaan wanneer hyperacusis is (h)erkend. Het accepteren is een soort rouwproces en vraagt tijd. Wellicht kun je steun vinden in de ervaringen van lotgenoten. Lotgenoten bij de NVVS vind je op het online Tinnitus- en Hyperacusis Forum en tijdens de voorlichtingsavonden en lotgenotendagen die de commissie Tinnitus & Hyperacusis organiseert.

Werkloos?

Veel mensen met hyperacusis komen in de uitkeringsmolen terecht. Uitvoerders van de wettelijke regelingen weten vaak niet wat het is om hyperacusis te hebben. Het is belangrijk dat bij een

reïntegratieproces hulpverleners, zoals de betrokken keuringsarts en consulent, de aandoening kennen.

Hyperacusis en gezin

Leven met hyperacusis in een gezin met meerdere huisgenoten betekent feitelijk dat het hele gezin last heeft van overgevoeligheid voor geluid. Partners en/of kinderen kunnen, door het constante ‘rekening moeten houden met’ ten einde raad zijn. In dergelijke gevallen is het raadzaam een maatschappelijk werk(st)er in te schakelen. GGZ-ondersteuning met de partner is ook een optie.

Omgaan met eenzaamheid

Het is vooral de eenzaamheid die je moet accepteren. Veel mensen met hyperacusis moeten hun sociale leven beperken tot een minimum. Iets gezelligs met vrienden doen of naar een feestje gaan: het kan niet zo vaak meer als eerst. Misschien zelfs maar een of twee keer per jaar. Luisteren naar muziek of naar een film kijken zit er veelal ook niet in, evenmin als naar de sportschool gaan of een andere rumoerige plek. Bezoek aan kerk, moskee of synagoge is voor veel mensen met hyperacusis voltooid verleden tijd.

Tips voor een goede omgang met eenzaamheid:

  • De houding die je aanneemt tegenover eenzaamheid is belangrijk: eenzaamheid hoeft geen drama te zijn;
  • Het aanvaarden van de beperking is een weg die door dalen gaat, maar ook nieuwe uitzichten biedt;
  • De beperking wordt vaak niet begrepen door de omgeving, dat werkt eenzaamheid in de hand. Probeer betrokkenen zo veel mogelijk heldere informatie te geven over hyperacusis;
  • Omgaan met eenzaamheid heeft ook te maken met het ontwikkelen van kracht in jezelf om alle weerstanden het hoofd te bieden;
  • Jezelf tegenkomen is confronterend, maar ook verrijkend. Deze verrijking is individueel bepaald: je ontdekt andere waarden in het leven en je onderzoekt talenten die zonder deze beperking wellicht niet in het zicht zouden zijn gekomen;
  • Zoek andere, ‘stille(re)’ manieren om mensen te ontmoeten en om sociale contacten te onderhouden, bijvoorbeeld via het internet.

Nieuwe uitdagingen

Na het accepteren van je hyperacusis gaat het leven verder. Tip: zoek nieuwe uitdagingen. Kijk daarbij vooral naar de vraag: wat kan ik nog wel? Mogelijk ontdek je nieuwe (stille) hobby’s en verborgen talenten!

Ziekte van Ménière

De ziekte van Ménière

Ménière is een mooie naam voor een nare ziekte, vernoemd naar de Franse arts Prosper Ménière. Mensen die aan de ziekte van Ménière lijden hebben een combinatie van drie klachten, veroorzaakt door problemen in het binnenoor: aanvallen van draaiduizeligheid (ten minste tweemaal langer dan 20 minuten), hoorverlies en tinnitus (oorsuizen).

 

Heb ik Ménière?

Het stellen van de diagnose: ziekte van Ménière is een proces dat niet altijd even soepel verloopt. Ménière is een zeldzame ziekte waarvan de symptomen niet altijd tegelijk optreden. Pas wanneer er sprake is van alle drie de symptomen (aanvallen van draaiduizeligheid, tinnitus en hoorverlies), kan de diagnose: ziekte van Ménière worden gesteld. Hierdoor kan het lang duren voordat de diagnose wordt gesteld.

De duizeligheidsaanval is het meest kenmerkend voor de ziekte van Ménière. De eerste aanval van Ménière komt voor iedereen onverwacht. Tijdens een aanval, die enkele uren kan duren, ben je waarschijnlijk tot niets in staat. Doordat de haarcellen in het binnenoor tevens aangetast worden, hebben mensen met Ménière ook last van tinnitus (oorsuizen) en van een aanvankelijk veelal wisselend hoorverlies.

 

Symptomen van de ziekte van Ménière

De eerste aanval van Ménière komt voor iedereen onverwacht, omdat de voortekenen niet herkend worden. Herhaalt een aanval zich? Dan herken je mogelijk – net als andere mensen die aan de ziekte lijden – de lichaamssignalen voorafgaand aan een aanval. Een bekend symptoom van de ziekte van Ménière is een duizeligheidsaanval.

 

Duizeligheidsaanval

Vóór de aanval

Mogelijke signalen voor een aanval zijn:

  • Toename van druk in het oor;
  • Een verminderd gehoor;
  • Toename van de tinnitus.

Tijdens de aanval

In het beginstadium van de ziekte van Ménière duren de aanvallen meestal enkele uren. Je bent tijdens zo’n aanval meestal tot weinig of niets in staat. De lengte van de aanvallen verschilt per persoon, van enkele minuten tot uren tot – en dat komt zelden voor- dagen.

Tijdens de aanval heb je mogelijk last van:

  • Je ervaart een gevoel van dronkenschap. De wereld draait in het rond en je hebt de neiging om te vallen;
  • Lichtheid in het hoofd;
  • Misselijkheid en braken;
  • Transpireren/ koud zweet;
  • Diarree;
  • Hyperacusis (overgevoeligheid voor geluid);
  • Vervorming van het geluid.

Na de aanval

Iedere aanval levert beschadiging van het gehoor op. Tussen de aanvallen door kan iemand zich instabiel blijven voelen doordat het evenwichtsorgaan niet goed functioneert.

Opnieuw een aanval?

Het is niet te voorspellen wanneer je weer een aanval krijgt. Sommige mensen hebben een of twee aanvallen per jaar, anderen wel vijf of zes per week. Voor sommigen betekent een heftige aanval dat ze daarna een periode van rust zullen ervaren, terwijl anderen juist een periode doormaken waarin ze frequent een aanval hebben. Gelukkig neemt de intensiteit van de aanvallen bij vrijwel iedereen na een tijdje af. Het komt echter ook wel voor dat iemand na jaren aanvalsvrij geweest te zijn, weer een periode van aanvallen doormaakt.

 

Tinnitus (oorsuizen)

Een kenmerk van de ziekte van Ménière is tinnitus (oorsuizen).

 

Wisselend hoorverlies

De ziekte van Ménière tast over het algemeen eerst één oor aan, in ongeveer 40 procent van de gevallen uiteindelijk ook het tweede oor, binnen een of twee jaar na het eerste oor.

Heb je de ziekte nog maar net? Dan heb je waarschijnlijk een wisselend hoorverlies: soms hoor je goed en soms hoor je slecht. Vaak ook is het geluid vervormd.

Heb je de ziekte al langer? Dan hoor je behalve de lage tonen ook de hoge tonen minder goed. Wellicht heb je een hoorverlies van ongeveer 60 dB en gebruik je inmiddels hoortoestellen, als je beide oren aangedaan zijn.

 

Andere klachten

  • Een drukgevoel of een vol gevoel in het oor – veelal voorafgaand aan een aanval;
  • Overgevoeligheid voor geluiden (hyperacusis);
  • Een constant gevoel van instabiliteit en lichte duizeligheid;
  • Vermoeidheid;
  • Hoofdpijn, nekpijn, schouderpijn door spierspanning.

Nieuws

lees meer

Agenda

iets voor u

Cursussen

ons aanbod

Nieuwsbrief

schrijft u in

Stel lettergrootte in
Contrast